انجام تراکنشهای بانکی یکی از پرتکرارترین کارهایی است که همه ما در طول روز با آن درگیر هستیم. سرعت بالا، امنیت بیشتر و راحتی در انجام نقلوانتقالات بانکی به شکل الکترونیکی باعث شده تا همه ما خرید و فروشهای روزانه را با استفاده از دستگاههای کارتخوان (POS) و کارتهای بانکی انجام دهیم و دیگر به پول نقد وابسته نباشیم. بااینوجود مشکلاتی مثل تراکنشهای ناموفق و چالشهای بررسی و پیگیری آن؛ باعث دردسر میشوند. در این مقاله، به بررسی چیستی تراکنشهای ناموفق، علل بروز آنها، روشهای پیگیری و راههای جلوگیری از وقوع آنها میپردازیم.
تراکنش ناموفق چیست؟
تراکنش ناموفق به وضعیتی اطلاق میشود که در آن، فرایند انتقال وجه بهدرستی انجام نمیشود؛ بهطوریکه مبلغی از حساب مبدأ کسر میشود، اما بهحساب مقصد واریز نمیگردد. این مشکل میتواند در پرداختهای آنلاین، استفاده از دستگاههای کارتخوان (POS) یا خودپرداز (ATM) رخ دهد.
علل بروز تراکنشهای ناموفق
تراکنشهای ناموفق میتوانند به دلایل متعددی رخ دهند که در ادامه به مهمترین آنها اشاره میکنیم:
1. خطای کاربری
واردکردن اطلاعات نادرست: اشتباه در واردکردن شماره کارت، رمز عبور، CVV2 یا تاریخ انقضا میتواند منجر به ناموفق بودن تراکنش شود.
عدم موجودی کافی: کسر موجودی حساب مبدأ نسبت به مبلغ تراکنش.
2. مشکلات فنی
اختلال در اتصال اینترنت: قطع یا ناپایداری ارتباط اینترنتی در حین انجام تراکنش.
نقص در سیستمهای بانکی: مشکلات فنی در سرورهای بانک یا درگاه پرداخت.
3. محدودیتهای بانکی
سقف مجاز تراکنش: تجاوز از حد مجاز مبلغ یا تعداد تراکنشهای روزانه تعیینشده توسط بانک.
مسدود بودن یا انقضای کارت: استفاده از کارتهای منقضی یا مسدود شده.
4. مسائل امنیتی
تراکنشهای مشکوک: در صورت تشخیص فعالیتهای غیرمعمول، بانک ممکن است بهمنظور جلوگیری از تقلب، تراکنش را مسدود کند.
روشهای پیگیری تراکنشهای ناموفق
در صورت مواجهه با تراکنش ناموفق، اقدامات زیر توصیه میشود:
1. صبر و بررسی مجدد
در بسیاری از موارد، مبلغ کسر شده طی ۲۴ تا ۷۲ ساعت بهصورت خودکار بهحساب مبدأ بازگردانده میشود.
2. تماس با پشتیبانی بانک
در صورت عدم بازگشت وجه پس از ۷۲ ساعت، با مرکز پشتیبانی بانک صادرکننده کارت تماس گرفته و جزئیات تراکنش را ارائه دهید.
3. مراجعه به سامانههای پیگیری
برخی بانکها سامانههای آنلاین برای پیگیری تراکنشهای ناموفق دارند؛ بهعنوانمثال، سامانه «سیام» بانک ملت.
4. ثبت شکایت در مراجع ذیصلاح
در صورت عدم حل مشکل، میتوانید به سامانه «میز امداد شتاب» به آدرس emdadshetab.cbi.ir مراجعه کرده و گزارش خود را ثبت کنید.
راههای جلوگیری از بروز تراکنشهای ناموفق
برای کاهش احتمال مواجهه با تراکنشهای ناموفق، نکات زیر را مدنظر قرار دهید:
- اطمینان از صحت اطلاعات واردشده: قبل از تأیید تراکنش، مطمئن شوید که شماره کارت، رمز عبور، CVV2 و تاریخ انقضا را بهدرستی وارد کردهاید.
- بررسی موجودی حساب: پیش از انجام تراکنش، از کافی بودن موجودی حساب خود اطمینان حاصل کنید.
- استفاده از اتصال اینترنت پایدار: در پرداختهای آنلاین، از اینترنت مطمئن و پایدار استفاده کنید و از بهکارگیری فیلترشکن خودداری نمایید.
- رعایت سقف مجاز تراکنشها: از محدودیتهای تعیینشده توسط بانک خودآگاه باشید و در چارچوب آنها عمل کنید.
- بررسی وضعیت کارتبانکی: از معتبر بودن و عدم مسدودی کارت خود مطمئن شوید؛ در صورت انقضا، نسبت به تمدید آن اقدام کنید.
- استفاده از درگاههای پرداخت معتبر: در خریدهای اینترنتی، از سایتها و درگاههای پرداخت مطمئن و دارای نماد اعتماد الکترونیکی استفاده نمایید.
نکته: در اختیار داشتن رسید تراکنش (کاغذ حرارتی چیست) به شما برای پیگیری بهتر کمک خواهد کرد. روی رسید هر تراکنش اطلاعات مهمی از جمله تاریخ ثبت تراکنش، شماره پیگیری و اطلاعات مربوط به محل انجام تراکنش ثبت میشود. توصیه ما به شما این است که با تهیه کاغذهای حرارتی باکیفیت برای دستگاههای کارتخوان خود، رسیدهایی با وضوح و ماندگاری بالا چاپ نمایید. بدین ترتیب در صورت بروز چنین اختلالاتی میتوانید بهسادگی از رسید بهعنوان مدرک استفاده نمایید.
برای خرید انواع رول کاغذ حرارتی میتوانید از آرال رول آریا کمک بگیرید. بهمنظور دریافت اطلاعات بیشتر و انتخاب بهترین محصول از طریق شماره 88930124-021 با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
تراکنش ناموفق و کسر از حساب
اگر تراکنش ناموفق بوده اما از حساب شما پول کم شده، جای نگرانی نیست، در بیشتر موارد مبلغ به صورت خودکار ظرف چند دقیقه تا نهایتاً ۷۲ ساعت به حساب بر می گردد.
چرا تراکنش ناموفق میشود ولی پول کسر میشود؟
- قطع لحظهای ارتباط میان بانک و شاپرک
- اختلال در سامانه پرداخت هنگام ثبت نهایی
- تأخیر در ارسال رسید تراکنش
- برگشت خوردن تراکنش قبل از واریز به پذیرنده
در این حالت مبلغ در مرحلهی «در انتظار تأیید» میماند و سپس به حساب شما برمیگردد.
چگونه مطمئن شوید پول برگشت میخورد؟
پیگیری بانکی:
کد پیگیری شاپرک (۱۲ رقمی) یا کد مرجع (ref number) را از رسید تراکنش پیدا کنید. در اپ یا اینترنت بانک، بخش «رهگیری تراکنش ها» یا «پیگیری شاپرکی» را بررسی کنید.
تماس با پشتیبانی پرداخت:
اگر از یک درگاه اینترنتی خرید کرده اید، در صورت نیاز می توانید با پشتیبانی آن درگاه تماس بگیرید و کد پیگیری بدهید. آنها می گویند وضعیت تراکنش چه بوده.
اگر بعد از ۷۲ ساعت پول برگشت نخورد:
با پشتیبانی بانک صادر کننده کارت تماس بگیرید و کد پیگیری تراکنش را اعلام کنید. بانک برگشت مبلغ را انجام می دهد یا وضعیت را بررسی می کند.
علت تراکنش ناموفق کارتخوان
- قطع یا ضعف اینترنت دستگاه (GPRS/Wi-Fi)
- تمام شدن موجودی حساب مشتری
- اشکال در شبکه شتاب یا شاپرک (اختلال سراسری یا موقت)
- خطای کارت (خرابی چیپ، خشدار بودن، تاریخ انقضا)
- وارد کردن اشتباه رمز
- قطع برق یا ضعف باتری دستگاه سیار
- عدم ثبت ترمینال یا مشکل در پروفایل پذیرنده
- عدم ارتباط با بانک پذیرنده
- خرابی فیزیکی کارتخوان (اسلات کارت، سیم تلفن، مودم، آنتن)
پیگیری تراکنش ناموفق کارتخوان
برای پیگیری تراکنش ناموفق کارتخوان (POS)، معمولاً این مراحل نتیجه می دهد:
چک کردن وضعیت تراکنش در دستگاه یا پنل پذیرنده
اگر دستگاه کارتخوان شما سامانه مدیریت تراکنش یا گزارش گیری روزانه دارد:
- گزارش Settlement یا Batch را بررسی کنید.
- اگر تراکنش در گزارش نمی آید، یعنی از سمت کارتخوان ناموفق بوده است.
استعلام از شرکت پرداخت (PSP)
نام شرکت روی رسید دستگاه نوشته می شود مثل:
- شاپرک
- پرداخت الکترونیک سامان
- ایرانکیش
- بهپرداخت ملت
- آسانپرداخت
- فنآوا کارت
- سپ
- تجارت الکترونیک پارسیان
با پشتیبانی شرکت تماس بگیرید و:
- شماره پایانه (TID)
- شماره پذیرنده (MID)
- زمان تقریبی تراکنش
- مبلغ
را اعلام کنید تا وضعیت را بررسی کنند.
استعلام از بانک صادر کننده کارت
اگر از حساب مشتری پول کم شده ولی به حساب پذیرنده ننشسته:
- مشتری باید با پشتیبانی بانک صادر کننده کارت تماس بگیرد.
- معمولاً اگر تراکنش ناموفق اما کم شده باشد، مبلغ طی 72 ساعت کاری بهصورت خودکار برگشت میخورد.
استعلام از سامانه شاپرک
سامانه 24 ساعته:
021-27312731
با ارائه ۶ رقم آخر کارت، تاریخ، ساعت و مبلغ تراکنش، وضعیت را اعلام می کنند.
بررسی رسید
اگر رسید “تراکنش ناموفق” چاپ شده:
- برداشت قطعی نیست و در بیشتر موارد مبلغ برگشت می خورد.
- اگر رسید “موفق” چاپ شده و مشتری برداشت شده را می بیند اما پول نرسیده:
- مشکل از تسویه شرکت پرداخت است و باید از PSP پیگیری شود.
نتیجهگیری
تراکنشهای ناموفق میتوانند به دلایل مختلفی رخ دهند؛ اما با آگاهی از علل بروز آنها و رعایت نکات پیشگیرانه، میتوان احتمال وقوع این مشکلات را به حداقل رساند. در صورت مواجهه با چنین مسائلی، با حفظ خونسردی و پیگیری از طریق مراجع مربوطه، میتوانید مشکل را برطرف کرده و از امنیت تراکنشهای مالی خود اطمینان حاصل نمایید.